مقدمه :

بانك ها در تجارت الكترونيكي نقش بسزايي دارند چرا كه در انتقال وجوه و اسناد اعتباري در سيستم اينترنتي و الكترونيكي شرايط و زمينه اصلي را براي برقرار شدن و رواج تجارت الكترونيكي فراهم مي كنند. در واقع بانكداري در شيوه نوين به عنوان مكمل تجارت نوين شناخته مي شود تا جايي كه اگر بانك ها از سيستم مبادلاتي الكترو نيكي بهره نبرند بخش بزرگي ازمبادلات مختل مي شود. در كل مي توان متذكر شد كه بانكداري الكترونيكي وتجارت الكترونيكي مكمل يكديگرند . در بازاررقابت تنگاتنگ كنوني و بر اساس بندهاي 2و 3 سياست كلي اصل 44 قانون اساسي و نيز عضويت ايران در سازمان تجارت جهاني و به تبع آن تاسيس بانك هاي خارجي در ايران، همچنين با توجه به خصوصي شدن تعداد زيادي از بانك هاي دولتي وهمچنين اختلاف ناچيز سود بانكي در بخش جذب منابع ومصارف، بانك ها بايد هر چه سريع تر براي حفظ مشتريان خويش وبهبود كيفيت خدمات، چاره انديشي كنند. بانكداري امروزه شيوه هاي نو در سرويس دهي و خدمات مورد نظر مشتري را ميطلبد. هر بانكي كه در اين امور موفق تر عمل كند در بازار رقابتي موفق به جذب منابع بيشتر ودر نتيجه دوام وبقاي دائمي خواهد شد. در اين ميان بانكداري الكترونيكي تنها گزينه فراروي بانك ها در جهت تحقق اين اهداف است.

ديدگاه كيفيت خدمات و بانكداري اينترنتي:

اكثر خدمات بانكي از پيچيدگي هاي خاص برخوردار ند. بنابراين بحث كيفيت خدمات نيز به همان ميزان پيچيده است. براي درك بهتر مفهوم كيفيت خدمات ابتدا آن را تعريف مي كنيم:

الف) كيفيت خدمات : اندازه و جهت مغايرت بين ادراك مشتري از خدمت و انتظارات او.

ب- كيفيت خدمت : ميزان سازگاري سطوح مختلف خدمت با انتظارات مشتري.

كيفيت خدمت در بانك ها نقش مهمي را ايفا مي كند چون كيفيت خدمت بهتر تنها يك استراتژي انتخابي يا اختياري نيست بلكه كيفيت خدمت بهتر دقيقا وجه تمايز بين بانك هاي موفق و بانك هاي ناكارا است. تمام اموري كه امروزه به آنها بانكداري مجازي اطلاق مي كنيم، در جهت دستيابي به كيفيت خدمت بهتر انجام پذيرفته است. اموري نظير نصب ماشين هاي خودپرداز،بانكداري تلفني، بانكداري موبايلي و بانكداري اينترنتي، همگي با هدف بهبود كيفيت خدمت صورت مي پذيرند. بنابراين  مي توان از كيفيت خدمت به عنوان مغزافزار عمليات بانكي نام برد.آگاهي از مفهوم كيفيت خدمت و تلاش براي بهبود آن به ارائه خدمات با كيفيت در بانك منجر شده و از طريق افزايش سطح  كيفيت خدمات مي توان افزايش رضايتمندي مشتريان را انتظار داشت. پس كيفيت خدمت به عنوان يك مقياس يا عامل سنجش رضايتمندي مشتري مطرح مي شود. در ادامه به بحث در زمينه ديدگاه كيفيت خدمات از منظر مشتريان و ارائه كنندگان خدمات مي پردازيم .

ديدگاه مشتريان:  مشتريان مهمترين عنصر در طراحي، ارائه و ارزيابي سطح كيفيت بويژه در صنايع خدماتي هستند. براي بهبود كيفيت خدمات بانكداري، بانك ها بايد ابتدا ويژگي هاي مشترياني كه از خدمات استفاده مي كنند را درك نمايند.انتظار مشتريان از كيفيت خدمات عبارتست از سطحي از كيفيت كه مشتريان از ارائه دهندگان خدمات انتظاردارند. اين انتظارات ناشي از عوامل مختلفي چون تجربيات اشخاص، تجربيات ديگران و وجهه سازمان مي باشد . كيفيت ادراك شده به معني عقايدي است كه مشتريان درباره سطحي از كيفيت بعد از تحقق خدمات دارند. تفاوت بين مورد انتظار و كيفيت ادراك شده به ارائه دهندگان خدمات فرصتي را براي اندازه گيري رضايت مشتريان مبتني بر شاخص هاي دقيق و واقعي، ارائه مي كند.

ديدگاه ارائه كنندگان:  تعريف كيفيت مبتني بر فرآيند يا تامين بيشتر جنبه داخلي تا خارجي دارد و آن عبارتست از تطابق با استانداردها، مشخصه ها يا الزامات و بر اهميت مديريت و كيفيت جنبه تامين تاكيد مي كند. تطابق كيفيت، ادارك كيفيت از ديدگاه ارائه دهندگان خدمات را بيان مي كند. براي نائل شدن به تطابق كيفيت بين سطح كيفيت برنامه ريزي شده و كيفيت واقعي تحويل داده شده به مشتريان، سيستم كيفيت خدمات در سازمان نقش مهمي را بازي مي كند.

ابعاد كيفيت خدمات بانكداري اينترنتي:

با توجه به ارائه خدمات بانكداري الكترونيكي در ايران و به و يژه بانكداري اينترنتي كه اخيرا بيشتر بانك ها اينترنت را به عنوان يك كانال جديد براي ارائه خدمت 24 ساعته به مشتريان به كار مي برند ، نياز است به تجارب صورت گرفته در اين زمينه دركشورهاي پيشرفته پرداخته شود. بانكداري اينترنتي در مقايسه با بانكداري سنتي شديدا با تعاملات بيروني بين مشتريان سيستم هاي اطلاعاتي بانك درگير مي باشد. بنابراين در اين مقاله دو حوزه ادبياتي مورد بحث و بررسي قرار مي گيرد . اولا ادبيات كيفيت خدمات و رضايت مشتري كه تمركز بر مواجه شدن خدمات بين فردي، با تاكيد بر بانكداري اينترنتي دارد . حوزه ديگر نيز به كيفيت سيستم هاي اطلاعاتي با تمركز بر تعاملات مبتني بر كامپيوتر و شبكه و تاكيد ويژه بر رضايت كاربران مي پردازد. براين اساس در اين تحقيق، كيفيت خدمات بانكداري اينترنتي به سه حوزه مفهومي زير طبقه بندي مي شود :

1 كيفيت خدمات مشتري

2 كيفيت سيستم هاي آنلاين

3 كيفيت محصولات بانكي

براساس تحقیقی توسط مینجون و شائوهان (۲۰۰۱) ۳۸عامل به عنوان مهمترین عوامل در زمینه بانکداری اینترنتی شناسایی شده اند. اين عوامل كه در جدول شماره يك نشان داده شده اند، به هفده بعد تقسيم بندي مي شوند : ده بعد براي ارزيابي كيفيت خدمات به مشتريان، شش بعد براي كيفيت سيستم هاي آنلاين و يك بعد براي كيفيت محصولات بانكي.

مهم ترين عوامل در بانكداري اينترنتي (جدول ۱)

۱– خدمات درست و صحيح                          ۲۰ – دسترسي به وب سايت

2 – جذابيت وب سايت                                ۲۱ – پاسخ سريع

3 – ثبت دقيق و صحيح                                ۲۲ - آگاهي دادن به مشتريان از اطلاعات مهم

4 – اطلاعات به روز                                     23 – دسترسي به وضعيت تراكنش ها

5 – خدمات سريع                                       24 – آساني در برقراري ارتباط

6 – حل مشكلات به طور فوري                      25 – عملياتي كه مشتريان نيارمندند

7 – خدمات راحت                                       26 – توجه و دقت پرسنل

8 – توانايي براي حل مشكلات                      ۲۷ – بهبود مستمر سيستم هاي آنلاين

9 – دانش براي پاسخگويي به سوالات           ۲۸ – بهبود مستمر محصولات بانكي

10 – سرعت جوابگويي                               29 – بهبود مستمر خدمات به مشتريان

11 – مودب بودن                                        30 – طيف محصولات

12 – اطمينان و اعتماد به خدمات بانكي         31 – ويژگي هاي محصولات

13 – شهرت خوب                                      32 – اطلاعات در مورد محصولات و خدمات آنلاين

14 – خصوصي بودن                                   33 – اطلاعات در مورد نيازهاي مشتريان

15 – بدون خطر بودن تعاملات اطلاعات           34 – دقت در تراكنش هاي آنلاين

16 – دردسترس بودن براي كمك                   35 – خطا در واسط ها

17 – در دسترس بودن خودپرداز                    36 – خطا در ارتباط

18 – در دسترس بودن تلفن                        37 – سازگار بودن

19 – در دسترس بودن ايميل                       38 – دوستانه بودن كاربران

ادامه دارد.....